Znaczenie historyczne i wartości artystyczne Bogurodzicy

Najstarsza, dwustrofowa część Bogurodzicy odznacza się najwyższym kunsztem artystycznym i uznana jest za arcydzieło naszej średniowiecznej poezji. Składa się z dwóch zwrotek oraz refrenu (Kyrie Elejson). W pierwszej połowie pojwia się apostrofa do Matki Boskiej, a w drugiej do Chrystusa. Podmiot utworu jest zbiorowy (Ziści nam), a wiersz ma charakter modlitewnej prośby. Do Matki Boskiej skierowana jest prośba o stawiennictwo i jej syna, aby odpuścił ludziom grzech. W drugiej zwrotce zbiorowy podmiot zwraca się do Chrystusa, by za sprawą Jana Chrzciciela zapewnił ludziom na Ziemi dostatek.

Bogurodzica śpiewana była jako pieść pod Grunwaldem w roku 1410. Miała być także pierwszym koronacyjnym hymnem Jagiellonów. Utwór jest jednym z najstarszych zabydków języka polskiego. Odnaleść w niej można archaizmy, czyli wyrazy, które wyszły z użycia. "Bogurodzica" - Boga rodzicielka, "gospodzin" - Pan, "dziela" - dla, "bożyc" - syn Boży, "zbożny" - pobożny, "przebyt" - przebywanie.

W budowie widoczny jest paraleizm kompozycyjny (równoległość).